
KEΦAΛAIO 1:
Γενικές οδηγίες για τη διδασκαλία της Φυσικής Αγωγής
17
όταν αναφέρεται σε έννοιες των μαθηματικών. ‘Έτσι, αφενός μεν δεν υπάρχει ουσιαστική απώλεια
χρόνου στα επιμέρους μαθήματα, αφετέρου ο μαθητής ωφελείται από την ολιστική προσέγγιση
της γνώσης. Αν όμως, στο μάθημα της Φυσικής Αγωγής, ο εκπαιδευτικός αφιερώσει πολύ χρόνο
στη διαθεματικότητα (για να αναλύσει π.χ. την έννοια «σύστημα» στα μαθηματικά ή την κοινω-
νιολογία), αφαιρεί χρόνο από την πρακτική άσκηση των μαθητών και τον προσθέτει στα παραπάνω
μαθήματα αλλάζοντας, εν μέρει, τη φύση του μαθήματος. Για το λόγο αυτό, ο χρόνος που θα δια-
τίθεται στη διαθεματικότητα στο μάθημα της Φυσικής Αγωγής θα πρέπει να είναι περιορισμένος.
Εξαίρεση σ’ αυτό αποτελούν τα διάφορα διαθεματικά σχέδια εργασίας τα οποία υλοποιούνται
σε επίπεδο σχολείου με τη συνεργασία και άλλων εκπαιδευτικών.
Το μάθημα της Φυσικής Αγωγής διατηρεί την αυτοτέλειά του. Ωστόσο, σε κάθε ωριαία δι-
δασκαλία, ορισμένες από τις έννοιες που εμπεριέχονται στη Φυσική Αγωγή μπορούν να συν-
δέονται με αντίστοιχες έννοιες που συναντώνται στην καθημερινή ζωή των μαθητών και έχουν
προσωπικό και καθολικό ενδιαφέρον. Αυτό μπορεί να γίνεται με μορφή διαλόγου, κατόπιν
ερωτήσεων προβληματισμού προς τους μαθητές, στο ξεκίνημα του μαθήματος ή στο τελικό
μέρος του μαθήματος ή σε κάποια στιγμή που υπάρχει χρόνος για συζήτηση γενικότερα (π.χ.
μια βροχερή μέρα σ’ ένα σχολείο χωρίς αίθουσα πολλαπλών χρήσεων). Επίσης σχετικές ερω-
τήσεις προβληματισμού και σύνδεση των εννοιών μπορούν να τίθενται στη διάρκεια του μα-
θήματος, σε σημεία στα οποία θέλει να δώσει έμφαση ο εκπαιδευτικός ή σε καταστάσεις προ-
βληματικές όπου απαιτείται αυξημένη υπευθυνότητα και δημιουργική συμμετοχή από τους
μαθητές. Σε όλες τις περιπτώσεις, οι ερωτήσεις και τα θέματα προς συζήτηση πρέπει να έχουν
προετοιμασθεί προσεκτικά πριν το μάθημα.
O εκπαιδευτικός είναι σημαντικό να φροντίσει ώστε να υπάρχει ισορροπία μεταξύ διαλόγου και κί-
νησης. Υπενθυμίζεται ότι στόχος του μαθήματος είναι κάθε παιδί να είναι κινητικά ενεργό για τουλάχιστον
20-25 λεπτά σε κάθε διδακτική ώρα. Αυτό σημαίνει ότι σε κάθε περίπτωση ο διάλογος εκπαιδευτικού
και μαθητών δεν πρέπει να ξεπερνάει τα 5 λεπτά ενός σαρανταπεντάλεπτου μαθήματος. O διάλογος
μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητών μπορεί να διεξάγεται ακόμη κι όταν οι μαθητές ασκούνται (π.χ. την
ώρα που οι μαθητές χωρισμένοι σε ομάδες ασκούνται στους σταθμούς), όταν αυτό φυσικά διευκολύνει
την επίτευξη των μαθησιακών στόχων και δε δυσχεραίνει τη ροή του μαθήματος.
Τέλος, είναι απαραίτητο να σημειωθεί ότι ορισμένα θέματα ή αντικείμενα προσφέρονται ενδε-
χομένως περισσότερο για διαθεματική προσέγγιση. Για παράδειγμα, οι ενότητες των κεφαλαίων
της δια βίου άσκησης, της σωστής αθλητικής συμπεριφοράς και της οργάνωσης αθλητικών δρα-
στηριοτήτων που υπάρχουν στο βιβλίο του μαθητή (Κεφάλαιο 8, 9, 10), περιέχουν θέματα που
κατ’ εξοχήν προσφέρονται για διαθεματική προσέγγιση. Έτσι, γίνεται φανερό ότι υπάρχουν θέματα
που μπορούν να διδαχθούν δίνοντας έμφαση στη διαθεματική διδασκαλία. Παραδείγματα:
(1) Διδασκαλία εννοιών της Φυσικής που συναντώνται στο μάθημα της Φυσικής Αγωγής (π.χ.
άξονες, ροπή, ισορροπία, ορμή, κρούση, δύναμη, ρίψη, μάζα, ταχύτητα κλπ.), και πρακτική
εφαρμογή τους μέσα από ασκήσεις διερεύνησης-ανακάλυψης (π.χ. ο καθένας να εκτελέσει
μια σειρά ασκήσεων γυμναστικής κάνοντας χρήση διαφόρων οργάνων).
(2) Διδασκαλία αρχών καθορισμού στόχων στη Φυσική Αγωγή και στον αθλητισμό μέσω της
πρακτικής εφαρμογής ατομικών προγραμμάτων άσκησης στη διάρκεια του μαθήματος και
σύνδεση των αρχών και εννοιών με ανάλογες έννοιες και αρχές που βρίσκουμε σε άλλα μα-
θήματα (π.χ. στα μαθηματικά, στη γλώσσα) καθώς επίσης με αρχές οι οποίες πρέπει να διέπουν
τη ζωή μας (π.χ. υπευθυνότητα στο σπίτι ή στην παρέα κλπ.).
(3) Αναγνώριση κοινών αιτίων σε προβληματικές καταστάσεις, όπως μειωμένη φυσική δραστη-
ριότητα, κάπνισμα, εθισμός σε ουσίες και πρακτική εξάσκηση στο πεδίο της φυσικής δραστη-
ριότητας για αντιμετώπιση κάποιων από αυτές (π.χ. ενίσχυση αλληλοϋποστήριξης,
ευχαρίστησης, θετικής σκέψης, μέσα από παιχνίδι-ασκήσεις που επιλέγουν οι μαθητές).
100146_E_ST_FYSIKI_AGOGH_DASKALOY_TELL_1012847_E_ST_FYSIKI_AGOGH_DASKALOY_TELL 3/9/12 3:20 μ.μ. Page 17